Bạn đã bao giờ tự hỏi làm thế nào mà một quả trứng gà hoàn chỉnh lại xuất hiện mỗi sáng trong ổ? Quá trình này không chỉ đơn thuần là việc quả trứng đi ra ngoài, mà là một chuỗi các phản ứng sinh học, hormone và sự phối hợp nhịp nhàng của các cơ quan nội tạng. Bài viết này sẽ phân tích chuyên sâu về quá trình gà mái đẻ trứng, từ những xung động thần kinh đầu tiên cho đến các kỹ thuật tối ưu năng suất trong chăn nuôi hiện đại năm 2025.
Động tác đẻ trứng và cơ chế sinh học phức tạp
Quá trình đưa quả trứng từ bên trong cơ thể ra ngoài, hay còn gọi là động tác đẻ trứng, là một chuỗi phản xạ có điều kiện và không điều kiện vô cùng tinh vi. Khi quả trứng đã hoàn thiện lớp vỏ cứng và di chuyển xuống vùng âm đạo, nó bắt đầu tạo áp lực lên hệ thống niêm mạc tại đây.
- Cơ chế co bóp: Những xung động từ sự kích thích của trứng lên niêm mạc âm đạo tạo ra tín hiệu truyền về hệ thần kinh trung ương. Ngay lập tức, các cơ tại âm đạo và tử cung co bóp mạnh mẽ theo từng nhịp, đẩy trứng đi qua ống dẫn, tiến về phía ổ nhớp và lỗ huyệt để ra ngoài.
- Sự điều tiết thần kinh: Toàn bộ sự co bóp này không diễn ra ngẫu nhiên mà được điều chỉnh bởi hệ thần kinh giao cảm và phó giao cảm. Chất dẫn truyền thần kinh axetylcolin đóng vai trò chủ chốt trong việc duy trì cường độ co bóp của cơ trơn.
- Vai trò của Hormone: Các loại hormone như oxytoxin và adrenalin là những “chất xúc tác” mạnh mẽ nhất kích thích tử cung co bóp. Ngoài ra, các hormone tiết ra từ chính nang trứng cũng tham gia trực tiếp vào việc báo hiệu cơ thể đã sẵn sàng cho việc “vượt cạn”.
Theo các chuyên gia xin88.de.com, trong chăn nuôi hiện đại, việc nắm rõ cơ chế này giúp người nuôi hạn chế các tình trạng gà bị kẹt trứng hoặc viêm nhiễm bộ phận sinh dục do các tác động ngoại cảnh tiêu cực.
Chu kỳ đẻ trứng từ bản năng đến chăn nuôi công nghiệp
Đẻ trứng vốn là bản năng duy trì nòi giống của các loài chim. Tuy nhiên, qua quá trình thuần hóa và chọn lọc giống lâu dài, gà nhà đã có những bước tiến hóa vượt bậc về năng suất so với tổ tiên hoang dã.
Sự khác biệt về bản năng: Ở môi trường tự nhiên, chim chỉ đẻ trứng theo mùa và phụ thuộc chặt chẽ vào nguồn thức ăn cũng như thời tiết. Gà công nghiệp ngày nay đã vượt qua rào cản này; chúng có khả năng đẻ trứng liên tục mà không cần bản năng ấp trứng, với năng suất có thể đạt trên 300 quả mỗi năm nhờ chế độ dinh dưỡng và ánh sáng được tối ưu hóa.
Dù có năng suất cao, gà vẫn tuân theo quy luật sinh học riêng. Gà mái thường đẻ từ 2 đến 3 quả trứng trong các ngày liên tiếp, sau đó nghỉ khoảng 1 – 2 ngày để phục hồi. Khoảng thời gian để hình thành một quả trứng hoàn chỉnh trong cơ thể gà thường dao động từ 24 đến 48 giờ (trung bình là 25 giờ).
- Kỷ lục chu kỳ: Nếu tốc độ hình thành trứng nhanh (dưới 24 giờ), một con gà có thể đẻ liên tục 5 – 6 quả, thậm chí kỷ lục lên tới 25 quả không nghỉ.
- Quy luật giờ đẻ: Có một quy luật thú vị là nếu gà đẻ trứng trước 10 giờ sáng, nó thường sẽ đẻ tiếp vào ngày hôm sau. Tuy nhiên, nếu quả trứng được đẻ vào buổi chiều muộn (sau 3 – 4 giờ chiều), gà thường sẽ nghỉ đẻ vào ngày kế tiếp.
Chu kỳ sinh học dài hạn: Đây là khoảng thời gian tính từ quả trứng đầu tiên cho đến khi gà bắt đầu thay lông. Trong giai đoạn thay lông, sản lượng trứng sẽ sụt giảm mạnh (chỉ còn khoảng 30 – 40%). Sau khi thay lông xong, gà bước vào chu kỳ sinh học thứ hai và thứ ba. Mặc dù ở các chu kỳ sau này, số lượng trứng có thể thấp hơn mùa đầu, nhưng kích thước quả trứng thường lớn hơn và chứa hàm lượng dinh dưỡng ổn định hơn.
Điều hòa quy trình tạo trứng và đẻ trứng
Sự hình thành một quả trứng là một quy trình sản xuất khép kín và cực kỳ chuẩn xác. Mọi công đoạn từ lúc rụng trứng đến khi tạo vỏ đều được điều khiển bởi hệ thống thần kinh – thể dịch.
Hệ thống hormone điều khiển
Tuyến yên đóng vai trò là “nhà trưởng” điều hành toàn bộ quá trình này thông qua các hormone hướng sinh dục:
- FSH và LH: FSH kích thích các nang trứng phát triển trên buồng trứng, trong khi LH đảm nhận nhiệm vụ làm trứng chín và kích thích sự rụng trứng.
- Estrogen: Được tiết ra từ nang trứng, hormone này làm tăng trưởng ống dẫn trứng, giúp trứng di chuyển dễ dàng hơn qua các tầng của cơ quan sinh sản.
- Progesterone: Sau khi trứng rụng, vỏ nang còn lại tiết ra progesterone để duy trì sự tồn tại của trứng trong ống dẫn cho đến khi vỏ trứng được hình thành hoàn thiện.
- Prolactin: Loại hormone này thường xuất hiện khi gà có biểu hiện muốn ấp, nó có tác dụng ức chế FSH và LH, làm tạm dừng quá trình đẻ trứng.
Tác động của yếu tố môi trường và ánh sáng
Trong các yếu tố ngoại cảnh, ánh sáng là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến năng suất đẻ trứng. Ánh sáng tác động qua mắt gà đến vùng dưới đồi và tuyến yên, kích thích giải phóng các hormone sinh sản.
Ví dụ thực tiễn: Vịt Bắc Kinh nếu nuôi trong môi trường tự nhiên mất tới 240 ngày mới bắt đầu đẻ. Tuy nhiên, nếu áp dụng chế độ chiếu sáng bổ sung 16 giờ/ngày, chúng có thể đẻ chỉ sau 135 ngày. Tương tự, gà mái và gà tây cũng có thể rút ngắn thời gian thành thục nhờ ánh sáng nhân tạo.
Lưu ý về việc đẻ sớm: Mặc dù có thể kích thích gà đẻ sớm, nhưng các chuyên gia chăn nuôi năm 2025 khuyến cáo không nên lạm dụng. Nếu gà đẻ khi cơ thể chưa đạt khối lượng tiêu chuẩn, trứng sẽ nhỏ, chu kỳ đẻ ngắn và sức khỏe của gà mái sẽ suy giảm nhanh chóng.
Kỹ thuật tối ưu hóa năng suất trứng trong chăn nuôi hiện đại
Để đạt được hiệu quả kinh tế cao nhất, người chăn nuôi cần có sự kết hợp khéo léo giữa chế độ dinh dưỡng và quản lý môi trường:
- Giai đoạn gà dò (hậu bị): Cần kiểm soát chặt chẽ lượng thức ăn và ánh sáng để gà không thành thục quá sớm. Ví dụ, với gà hướng trứng, cần đảm bảo trọng lượng đạt tiêu chuẩn (khoảng 1.2kg – 1.5kg tùy giống) trước khi kích thích đẻ.
- Giai đoạn đẻ trứng: Khi gà đạt khoảng 140 ngày tuổi, cần tăng dần thời gian chiếu sáng lên mức 12 – 16 giờ mỗi ngày. Điều này giúp duy trì nhịp độ sản xuất trứng ổn định.
- Chế độ dinh dưỡng: Bổ sung đầy đủ Canxi và Phốt pho là yếu tố sống còn để tạo nên lớp vỏ trứng chắc khỏe, tránh tình trạng gà bị bại liệt do thiếu hụt khoáng chất khi đẻ quá nhiều.
Tại Việt Nam, các giống gà như Leghorn có thể đạt năng suất 270 quả/năm, trong khi các dòng gà hướng thịt như ISA, AA… cũng đạt mức ấn tượng từ 180 – 185 quả trong chu kỳ đẻ 10 tháng. Việc áp dụng công nghệ tự động hóa trong điều chỉnh ánh sáng và nhiệt độ đang trở thành xu hướng tất yếu giúp tối đa hóa lợi nhuận.
Giải đáp những câu hỏi thường gặp về quy trình đẻ trứng
Quá trình gà mái đẻ trứng thực tế diễn ra trong bao lâu?
Từ lúc trứng rụng cho đến khi đẻ ra ngoài mất khoảng 24 đến 26 giờ. Trong đó, phần lớn thời gian (khoảng 20 giờ) là dành cho việc hình thành lớp vỏ cứng tại tử cung. Việc đẩy trứng ra ngoài thông qua lỗ huyệt chỉ diễn ra trong vài phút ngắn ngủi nhờ các cơn co thắt cơ mạnh mẽ.
Tại sao gà mái không có gà trống vẫn đẻ trứng?
Theo như những người quan tâm trường đá gà xin88 được biết, đẻ trứng là một quy trình sinh lý tự nhiên của gà mái, tương tự như chu kỳ rụng trứng ở động vật có vú. Gà mái không cần gà trống để tạo ra trứng. Tuy nhiên, những quả trứng này không được thụ tinh và sẽ không bao giờ nở thành gà con. Gà trống chỉ cần thiết khi mục đích của người nuôi là nhân giống.
Làm thế nào để nhận biết gà sắp đẻ?
Khi sắp đến thời kỳ đẻ trứng, mào và tích của gà mái sẽ trở nên đỏ tươi, căng mọng. Gà thường có biểu hiện đi tìm ổ, kêu “cục ta cục tác” nhiều hơn và xương chậu bắt đầu nở rộng (có thể kiểm tra bằng cách đo khoảng cách giữa hai xương chậu bằng ngón tay).
Hy vọng qua bài viết phân tích chi tiết này, bạn đã có cái nhìn sâu sắc và khoa học về quá trình gà mái đẻ trứng. Đây là một sự kết hợp hoàn hảo giữa tạo hóa và kỹ thuật chăn nuôi. Việc hiểu rõ quy luật sinh học không chỉ giúp chúng ta trân trọng nguồn thực phẩm quý giá này mà còn giúp người chăn nuôi cải thiện hiệu quả kinh tế bền vững.
